تبليغاتX
رادیولژی
رادیولژی
 اثرات زيان اور اشعه به پرتوکاران (مهدی زعفری هشجین)

اموزش اثرات زيان اور اشعه به پرتوکاران

حد دوز پيشنهادی ICRP در سال ۱۹۹۰ به ميزان ۱ سيورت برای

 کل دوران پرتوکاری می باشد.

 به اينصورت که مجموع دز موثر برای هر ۵ سال متوالی ۱۰۰ ميلی سيورت بوده و هيچ سالی از ۵۰ ميلی سيورت  تجاوز ننمايد. بنابراين اگر پرتوکاری تغيير شغل داد تمام اطلاعات بايد در اختيارپزشک قرار گيرد. دوره کمون بين پرتوگيری و بروز اثرات پاتولوژيک شايد سالها به طول انجامد وپرونده های پزشکی می با يست برای مدت کافی بعد از خاتمه کار با يگانی شوند.

پرونده های پزشکی شامل:

-سابقه فاميلی : سابقه فاميلي اهميت زيادی دارد .زيرا اختلالات ژ‌نتيکی يکی از اثرات مهم اشعه ميباشد. سابقه بيماری های ارثی -فاميلی ومادرزادی و شيوع سر طان خصوصآ سرطان خون بايد درج شود.

 سابقه فردی :وضعيت سلامتی عملکرد ارگانهای حساس به اشعه حائز اهميت می باشد . مثل

بيماری های خونی - پوستی -ريوی چشمی وگوارشی 

سابقه شغلی :بيماريهای شغلی قبلی -سابقه کار با اشعه - سابقه پرتوگيری بيش از حد و الودگی به مواد راديو اکتيو بايد صادقانه  درج شود . سابقه کار با هيدرو کربنها و مواد سرطان زا  بايد دقيقآ درج شود پرتو گيری شغلی از پرتو گيری در اثر راديو گرافی يا راديو تراپی متمايز می با شد . تنها پرتوگيری  شغلی برای   تعيين حد دز به حساب اورده می شود.

معاينه فيزيکی:معاينه فيزيکی کامل ميبايستی انجام گيرد و چون بعضی از اعضا مثل پوست ،ريتين ،سيستم گوارشی ،اعضای حسی و سيستم توليد مثل به اشعه حساسترند نياز به توجه بيشتری دارند. اين معاينات ميبايستی توسط بررسيهای راديولوژيک و بيو شيميايی خون وادرار تکميل گردد.

ازمايشات خونی: بايد به خاطر داشته با شيم که روشهای معمولی ازمايشات خون برای کشف اثرات اشعه در حدود دز مجاز حساسيت کافی ندارند با اين وجود هدف از اين ازمايشات از جهتی بدست اوردن يک تصوير کلی و از جهت ديگر تشخيص کوچکترين اختلال خونی ناشی از پرتوگيری  ميباشد .در بررسی ای تاثير اشعه بر تغييرات عددی سلولهای سفيدخون  بايد توجه داشت  که تغييرات روز به روز در شمارش گلبولهای سفيد در فرد سالم حدودآ ۱۵ در صد می با شد .

خطای ازمايشگاهی حدود ۱۰ در صد می با شد و همچنيين تغيرات در شمارش گلبولی فقط در دز های بالا ظاهر می شود .بنا بر اين نمی توان از ان بعنوان ازمايش حساس برای بررسی اثرات پرتوگيری در دذهای پايين و متوسط استفاده نمود.غير از شمارش سلولی تغيير شکل سلولها،وجود سلولهای نابالغ در خون ، ميزان هموگلوبين و فاکتورهای انعقادی نيز اهميت دارند.

اين ازمايشات هر ساله برای پرتو کاران لازم می باشد .

ازمايشات سيتولوژيک:

 اين ازمايشات اساسآ در حوادث اتمی و پرتوگيری بيش از حد انجام ميگيرد . وبر اساس تغييرات کرموزومی استوار است. اين امر بويژه در مواردی که ميزان دز دريافتی  نامشخص است بسيار مهم می باشد.

ازمايش شمارش اسپرم:

عملکرد توليد اسپرم در مردان خيلی به اشعه حساس می باشد بنابراين در موارد پرتوگيری بيش از حد اسپرماتوگرام انجام می شود . در اين ازمايش تعداد و فرمهای غير طبيعی و اختلالات حرکتی و  افزايش شکنندگی  مورد توجه می باشد.

در خانمهاتشخيص اثرات اشعه مشکلتر بوده و اختلالات سيکل قاعدگی در دز های بالا ی اشعه نمايان می شود.

ازمايشات بيو شيميايی:

هدف از اين ازمايشات مطالعه تغييرات کلی و خاص متا بوليسم بدن در رابطه با اشعه می باشد .

تناوب انجام ازمايشات پزشکی :

اين ازمايشات می بايستی لزومآ‌پيش از استخدام انجام پذيرد و توحه خاصی به بعضی از ارگانها بر حسب نوع  کار مبذول شود. در حين انجام فعاليت پرتوکار ميبايست حداقل سالی يک بار تحت بررسيهای پزشکی لازم قرار گيرد فواصل ايدهال معاينات با دو فاکتور تعيين ميشود :

۱- محيط کار ووسعت اشعه که با مونيتورينگ ناحيه و سطح الودگی راديو اکتيو در محيط کار مشخص می شود

۲-وضعيت سلامت پرتوکار در مواردی که اختلالاتی در ارگان خاص بروز کند فواصل معاينات کمتر خواهد شد .

ذکر اين نکته ضروريست که روشهای موجود معاينات کلينکی و پارا کلينکی به اثرات اشعه در دز های پايين (حد دز ICRP) ک پرتوکاران در معرض ان هستند حساسيت کافی ندارد .

در حقيقت نظارت گروه پزشکی و مونيتورينگ فيزيکی (مانند فيلم بج )مکمل هم خواهند بود .

مراقبتهای دوران بارداری :

طبق پيشنهاد ICRP اساس حفاظت در برابر پرتوهای يونساز در خانم ها مشابه اقايان می باشد

به محض مشخص شدن حاملگی دز جذبی سطح شکم مادر نبايد از ۲ ميلی سيورت در طول مدت بارداری تجاوز نمايد . از انجايی که اين مقدار کمتر از حد دز در پرتوکاران می باشد پرتوکاران  خانم می بايست در دوران حاملگی احتياط های لازم را بنمايد .

در مراکز راديولوژی با توجه به ماهيت کار با اشعه با رعايت شرايط پيشگفت و همچنين ساير مقررات وتوصيه های ايمنی  اشتغال خانمها ی پرتوکار بلا مانع می باشد . بديهی است تفسير نتايج اندازه گيری مانيتورينگ فردی اين قبيل افراد در سوابق دزيمتری انان و safe بودن نواحی تحت کنترول در واحد های راديو لوژِ ی از جمله عوامل موثر در اتخاذ  اين تصميم توسط فيزيک بهداشت  خواهد بود .

 

|+| نوشته شده توسط مهدی زعفری هشجین در دوشنبه چهاردهم آبان 1386  |
 راديولوژي (مهدی زعفری هشجین)

 

 

امكانات سيستم راديولوژي

پذيرش و نوبت دهي به بيماران در اسرع وقت

انجام انواع راديولوژي با توجه به امكانات تخصصي موجود

پشتيباني و نگهداري بهينه امكانات تخصصي موجود

برقراري ارتباطات لازم بين راديولوژي و ساير واحدهاي بيمارستان

جوابدهي به بيماران در اسرع وقت

ثبت و نگهداري سوابق مراجعين به بخش راديولوژي

آماده سازي و تهيه كليه مواد مصرفي تخصصي وغيرتخصصي مورد نياز راديولوژي

 

 

 

اهم وظايف واحدهاي بخش راديولوژي 

 

  در بررسي‌هاي بعمل آمده از بخش‌هاي راديولوژي چارت تشكيلاتي مشاهده نشد و هريك از بيمارستانها داراي روال كاري خاص خود بوده و داراي واحدهاي سازماني مشخصي نبودند. اما با توجه به شناختي كه حاصل شد راديولوژي را مي توان به چهار واحد تفكيك نمود كه عبارتند از:

 

1- پذيرش و جوابدهي

2- واحد تخصصي راديولوژي

3- امور اداري

4- بايگاني راديولوژي

 

اهم وظايف اين واحد ها عبارتست از:

 

1- پذيرش و جوابدهي

 

پذيرش و نوبت دهي بيماران بخش راديولوژي پس از كنترلهاي لازم روي نسخ يا درخواست راديولوژي آنان

تحويل فرم هاي آمادگي هاي لازم به بيماران و يا تضويح شفاهي آمادگي هاي لازم

درج راديولوژي هاي انجام شده روي بيماران در كامپيوتر و درج جوابيه و اظهار نظر پزشك و چاپ آن

هزينه يابي خدمات انجام شده به بيمار و ارجاع بيماران غير تامين اجتماعي به صندوق جهت واريز مبلغ سهم بيمار

تحويل كليشه و جواب (اظهار نظر پزشك) به بيمار و يا منشي هاي بخش

2- عمليات تخصصي راديولوژي

 

آماده نمودن بيمار جهت انجام تصوير برداري كه اين موارد توسط تكنسين ها و در موارد خاص توسط پزشك راديولوگ انجام ميگرد

كار با دستگاههاي تصوير برداري و عكسربرداري از بيمار

آماده نمودن زير نويس فيلم و تصوير برداري از آن

ظهور و ثبوت فيلم در تاريكخانه توسط تكنسين هاي راديولوژي

بازبيني اوليه فيلم ظاهر شده جهت مشاهده ميزان وضوح و عكسبرداري مجدد از بيمار در صورت غير واضح بودن كليشه

اظهار نظر راديولوژيست در مورد كليشه ها و نتيجه سونوگرافي و آنژيوگرافي

3- امور اداري

 

درخواست دارو ، مواد مصرفي پزشكي، تجهيزات پزشكي ، ملزومات اداري ، سرويس و تعمير دستگاهها ، سرويس و تعمير تاسيسات و درخواست پرسنل به دستور رياست بخش راديولوژي و توسط منشي بخش راديولوژي

ارائه لباسهاي كثيف پرسنل بخش به لنژري و دريافت آن از لنژري همراه با رسيد در هر دو مورد به منشي بخش

دريافت فيش حقوق پرسنل از حسابداري بيمارستان و توزيع آن بين پرسنل توسط منشي بخش

تهيه ليست كاركرد بخش و ارائه آن به حسابداري توسط منشي بخش

تهيه آمار مراجعين به راديولوژي و موارد راديولوژي به صورت ماهانه جهت واحد آمار

4- بايگاني راديولوژي

 

تحويل گرفتن كليشه هاي بيماران ترخيص شده بخشها از منشي هاي بخشهاي بستري

دسته بندي كليشه ها بر اساس سال، ‌ماه و روز ترخيص بيمار و جايگذاري آنها در پاكتهاي مخصوص و در داخل قفسه

شماره گذاري بر روي پاكتهاي كليشه هاي بايگاني شده و درج شماره ها همراه با مشخصات كليشه هاي داخل پاكت در يك دفتر انديكس

تحويل كليشه هاي بايگاني شده به بيماران مرخص شده از بيمارستان و دريافت شناسنامه و يا گواهينامه بيمار در ازاي تحويل كليشه ها به منظور بازپس آوردن كليشه ها توسط بيمار

دريافت مجدد كليشه ها از بيماري كه كليشه را به امانت برده و پس دادن گواهينامه يا شناسايي وي

نگهداري كليشه ها در بايگاني راديولوژي به مدت پنج سال و تحويل آنها به معاونت درمان پس از اين مدت

نگهداري كليشه هاي برخي درمانگاههاي بيماران سرپايي مانند ارتوپدي و شماره بندي و ايندكس سازي آنها در جدول و دفتر مجزا

راديولوژي بيمارستان با استفاده از كامپيوترهاي مستقر در واحد راديولوژي به صورت ذيل از سيستم بهره برداري مي نمايد:

 

پذيرش بيماران سرپايي مراجعه كننده (بيمه تامين اجتماعي و يا ساير قراردادهاي درماني) و صدور قبض صندوق

پذيرش بيماران بستري از طريق شماره پرونده بيمار

تهيه گزارشات راديولوژي براي بيماران سرپائي و بستري

تهيه آمارهاي مختلف جهت تصميم گيري مديريت از جمله آمار كليشه هاي مصرفي، كاركرد پرسنل راديولوژي،‌ حسابرسي بيماران، راديوگرافي هاي انجام شده در يك محدوده زماني به تفكيك نوع راديولوژي و …

تهيه گزارشات بيماران مراجعه كننده به تفكيك سرپائي و بستري

تهيه ليست هاي مختلف بيماران همراه با نوع آزمايشات انجام شده و جوابهاي مربوطه جهت آرشيو

مشخص نمودن آمار بيماران قراردادي و بيمه اي به تفكيك نوع بيمه و قرار داد مربوطه

امكان اصلاح و اضافه نمودن آزمايشات،‌ نرمالها، واحدها، ‌نرخها و تعريف گروههاي آزمايشي

نگهداري جواب آزمايشات همراه با نرمالها و واحدهاي مربوطه براي هر بيمار جهت آرشيو 

اعضا:

بخش راديولوژي شامل۱نفر بعنوان مسؤل فني ۱۰ نفر پرسنل كه ۸ نفر كاردان و ۲ نفر كارشناس راديولوژيو ي و ۲نفر بعنوان منشي و۱ نفرخدمه تاريكخانه كه بصورت ۳ شيفت ايفاي خدمت مينمايند.

امكانات و وسايل موجود در بخش:

۱ـدستگاه شيمادزو ۵۰۰ma موجود در اطاق ۱ جهت انجام گرافيهاي ساده

۲ـدستگاه شيمادزو ۵۰۰ma همراه با فلوروسكوپي ومونيتور در اطاق ۲ جهت انجام گرافيهاي رنگي

۳ـپرتابل داينامكس مدل ۸۵۸۰ جهت انجام گرافيهاي پرتابل

۴ـپرتابل پيكر مدل ۱۲۵ma انگلستان جهت انجام گرافيهاي پرتابل

۵ـپرسسور كامپكت ۳۵ (تانك ظهور وثبوت) اتوماتيك

۶ـپرسسور كونيكا مدلSPX101a (تانك ظهور وثبوت)اتوماتيك

7_دستگاه ماموگرافي مدل Giotto

وسايل حفاظتي موجود:

1_3 عدد پاراوان سربي جهت حفاظت از همراهان بيمار و پرسنلدر برابر اشعه

2_3 عدد روپوش سربي

3_يك جفت دستكش سربي

4_عينك سربي جهت فلوروسكوپي

5_تيروِِِييد بند سربي

6_شيلد گناد وتخمدان در اندازه هاي مختلف

وظايف مسؤل فيزيك بهداشت در بيمارستان:

1- حفـــاظت د ربرابراشــعه :

 

    وظايف  عمده درارتباط باحفاظت دربرابرپرتو در برگيرنده  اندازه گيري وكنترل دزدريافتي بيماران ، پرتوكاران وعموم مردم كه دربخش هاي راديولوژي رفت وآمددارند مي باشد . آموزش پرتوكاران نيزبخشي ازحفاظت د ربرابرپرتو  است . اطلاعات بيشتردراين زمينه درنوشته هاي  مخصوصي در دسترس مي باشد.

 

2-   كليـــد اصلي حــفاظت بيــمار:

 

 حفاظت بيمار بنيان نهادن رابطه اي است بين دزجذب شده ( بعبارت ديگرريسك ) وسودي كه دراثر آزمايش راديولوژي نصيب بيمارميشود. اين رابطه پيچيده براي بسياري  از آزمايشات راديولژي به خوبي  درك نشده است و بيشتر بر پايه اعتماد به داروهاي باليني است.متخصصين فيزيك پزشكي در ايجاد و گسترش  تكنيك هائي براي محاسبه دز بيماران بروش هاي مستقيم شركت داشته و درباره تكنيك هاي با حداقل دز و شدني راهنمائي هاي لازم را بعمل مي آورند. برنامه بررسي و مطالعه دز بيماران ضروري است.

 

3حفاظت پرتوكاران و عموم مردم :

 

  طراحي و چگونگي  كار دستگاه پرتو رنتگن  ، طبيعت آزمايشات و تكنيك هاي بكار رفته همگي اندازه دز به پرتوكاران و عموم مردم را تعيين مي كنند. لازمه كار انجام اقدامات حفاظتي مطابق قوانين پرتوهاي يوننده مي باشد. فيزيكدان بعنوان مشاور حفاظت در برابر پرتو داراي وظايف زير است:

 

a)طراحي اطاق هاي پرتو رنتگن

 

b) مشخص نمودن مناطق كنترل شده وگروه پرتوكاران

 

c)تـــهيـــــــــــه بـــرنامه كــــاري خـــوب

 

d) نوشتن قوانين محلي حفاظت دربرابرپرتو

 

e) كاليـــبره كــردن دســتگاههاي اندازه گيري پرتو دهي(exposure )

 

f) طرح واجراي اندازه گيري دزدرداخل بخش راديولوژي

 

g) بررسي حوادث مــربوط به پرتو

 

(h انجام خدمات دزيمتري پرتوكاران

 

4- پژوهشهاي  كاربردي وگسترش  آن

 

مسؤل فيزيك بهداشت براي پشتيباني خدمات راديولوژي درگستره اي   ازدرمانگاههاي كوچك بخش ها تا مراكز بزرگ بيمارستاني ، استخدام ميشوند .پژوهش و گسترش  مناسب اغلب ازآشنائي نزديك ودرك جنبه هاي معمولي كارعلمي پديدمي آيد. بنابراين فيزيكدان بطورپيوسته  به دنبــــال ترقي تكنيــــــك هاي موجود وگسترش روش هاي نو  است . به ويژه  از  نگاره برداري ديجيتالي بصورت ميدان كارمفيد وسودمند ذكرميشود . پژوهش  كاربردي وگسترش در بر گيرنده   پژوهش  برپايه فيزيك وپروژه هاي انجام شدني ، شركت دربررسي هاي  باليني چندگانه ، گسترش  وكار ارزيابي باهمكاري صنعت ، مشاركت درتمام ابعاد كاري كه در برگبرنده بدست آوردن ، ساختن ماهرانه و ارزيابي نگاره است . نگاره هرچه بيشتركمي ميشوند ارتباطات باعلوم فيزيولوژي گسترش  مي يابد  بنابراين گستره بزرگ فعاليت هاي پژوهشي و گسترش كاربردي بخش مهمي از پشتيباني علمي خدمات راديولوژي را تشكيل ميدهد

 

 

اهم وظايف فيزيك بهداشت

1-پياده نمودن قانون ALARA

2-دوره هاي مناسب آموزشي مورد نياز برحسب تقاضاي محل كار

3- مديريت

4-آمـــــوزش پرتـــوكــاران

 

|+| نوشته شده توسط مهدی زعفری هشجین در دوشنبه چهاردهم آبان 1386  |
 لیست تجهیزات پزشکی و رادیو لژی(مهدی زعفری هشجین)
  • آرتروسكوپ
  •  اتوكلاو
  • الكتروكوتر
  • الكتروشوك
  •  EEG  
  • پالس اكسي متر
  • ويتركتومي
  •  راديولوژي _فلوروسكوپي
  •  سيستوسكوپ
  • فيكو / ويتركتومي
  • ماشين بيهوشي
  • ميكروسكوپ جراحي
  • ساكشن سانترال
  •  تخت اتاق عمل
  • چراغ سياليتيك
  •  مانيتورينگ ECG
  • اتوكلاوبخار بيمارستاني
  •  الكتروكارديو گراف
  •  تشك مواج
  •  لارنگوسكوپ فايبراپتيك
  • مانيتورمغزواعصاب
  •  افتالموسكوپ
  •  سونوگرافي
  •  پرتابل راديولژي
  •  تجهيزات
  •  ظهورثبوت اتوماتيك
  •  دزيمتر
  •  پروسسوراتوماتيك
  •  بلادگاز
  •  تخت CCU و ICU
  •  ونتيلاتور پرتابل معمولي
  •  پمپ سرم
  •  پمپ سرنگ
  •  اولتراسوندتراپي
  •  دياترمي
  •  ركاب دوچرخه
  •  دستگاه تقويت عضله
  •  دستگاه تمرين مچ دست
  •  دستگاه كشش گردن
  •  تونل ايفراردبرقي
  •  دوچرخه ثابت دستي
  •  تمرين مچ مكانيكي
  •  اسپاليه
  •  ست وزنه ناقص
  •  پارالل
  •  هات بك
  •  كشش كمر
  •  نگا توسكوپ
  •  فاراديك برقي
  •  تجهيزات
  •  يونيت دندانپزشكي
  •  آمالگاماتور
  •  كمپرسوردندانپزشكي
  •  اتوآنالايزربيوشيمي
  •  اسپكتروفتومتر( UV٫VS )
  •  دستگاه الايزا
  •  هماتولوژي ( سل كانتر )
  •  آندوسكوپ شوي اتوماتيك
  •  كولونوسكوپ
  •  تخت ژنيكولوژي
  •  دستگاه آندوسكپي 

 

|+| نوشته شده توسط مهدی زعفری هشجین در چهارشنبه نهم آبان 1386  |
 اشتباهها و خطاهاي شايع در راديولژي

راديولژيستها مانند ساير پزشکان در معرض اشتباههاي تشخيصي و گاهي درماني قرار دارند و با گسترده ترين روشهاي تشخيصي و مداخله اي، امروزه اشتباه خيلي بيشتر از زمانهاي گذشته اتفاق مي افتد. هدف از اين مقاله بررسي شايعترين اشتباهها در راديولوژي و علل عمده آنها و سفارش ويژه براي اجتناب از اشتباهها و يا کاستن آنها به حداقل ممکن است. اين قسمت شامل سه بخش زير است: الف - اشتباهها و خطاهاي تشخيصي شامل موارد مربوط به راديولژي سنتي (عمومي)، سونوگرافي، ‏‎CT‎‏ اسکن و ساير روشهاي تصويرگيري تشخيصي. ب- عوارض روشهاي مختلف تشخيصي و مداخله اي راديولژيک پ - عمده ترين علل اشتباهها و خطاها. با توجه به گستردگي و تنوع امتحانهاي راديولژيک و افزايش روزافزون اشتباهات، آشنايي با روشهاي مختلف و ميزان کارايي و محدوديتهاي آنها و صرف وقت و دقت بيشتر، اهميت بسزايي در کاهش اشتباهها و خطاهاي شغلي دارد

مهدی زعفری هشجین

کارشناس رادیولژی

|+| نوشته شده توسط مهدی زعفری هشجین در چهارشنبه نهم آبان 1386  |
 
 
بالا